جلوه‌اى از حقايق همان گونه كه گذشت ، مدعيان عرفان و تصوّف گرايان به مبارزه با حادثهء عاشورا پرداخته‌اند . عبدالقادر گيلانى كه مبتكر اين شيوه است ، نزد اهل تسنّن بسيار گرامى به شمار مىرود . با اين وجود هيچ گاه حقيقت مخفى نمانده و حقايق بر قلم و گفتار برخى از علماى اهل سنّت جارى شده و اين شيوه مبارزه كردن را رد كرده‌اند . ابوالفرج ابن جوزى حنبلى كه از دانشمندان بزرگ عامّه است ، در اين باره مىنويسد : قد تمذهب قوم من الجهّال بمذهب أهل السنّة ، فقصدوا غيظ الرافضة ، فوضعوا أحاديث في فضل عاشوراء ، ونحن برآء من الفريقين ؛ « 1 » اين كارها را ( يعنى برگزارى جشن و مجالس سرور و شادى در ايّام عاشورا ) گروهى از ناصبيان انجام مىدهند تا به واسطهء اين اعمال شيعيان را آزار دهند . حتّى آنها براى اين كارها احاديثى جعل مىكنند . ما از هر دو گروه ( يعنى هم گروه نخست كه عزاداران باشند و هم گروه دوم كه مجالس سرور در روز عاشورا برپا مىكنند ) اعلام بىزارى مىكنيم . منّاوى كه يكى ديگر از دانشمندان سنّى است ، در ردّ اين ديدگاه به نقل از مجدالدين فيروزآبادى ( صاحب قاموس ) مىنويسد : ما يروى في فضل صوم يوم عاشوراء والصلاة فيه والانفاق والخضاب والأدهان والإكتحال ، بدعة ابتدعها قتلة الحسين رضي اللَّه عنه . وفي القنية للحنفية الإكتحال يوم عاشوراء لما صار علامة لبغض أهل البيت وجب تركه ؛ « 2 »

--> ( 1 ) . الموضوعات : 2 / 199 . ( 2 ) . فيض القدير : 6 / 306 .